•

Actualizado May 14, 2026

•

7 páginas

Osnove gibanja in zakonov fizike

Kinematika in dinamika sta osnova za razumevanje gibanja v fiziki.... Mostrar más

1 / 7

Osnove kinematike in dinamike

Predstavljaj si, da opazuješ dirkalni avtomobil - kinematika te uči, kako izmeriti njegovo hitrost in pot, dinamika pa razloži, zakaj potrebuje tako močan motor za pospeševanje.

Kinematika se ukvarja z opisom gibanja brez spraševanja o vzrokih. Dinamika pa raziskuje sile, ki povzročajo spremembe v gibanju. To znanje potrebuješ za razumevanje delovanja vse od avtomobilov do robotov.

Ključni pojmi, ki jih moraš obvladati: gibanica (materialna točka, ki zanemarimo velikost), tir (pot gibanja), pot (s), hitrost (v) in pospešek (a). Pri hitrosti razlikuj med povprečno $\bar{v} = \frac{\Delta x}{\Delta t}$ in trenutno hitrostjo.

Pozor: Pospešek lahko pozitiven (pospeševanje) ali negativen (zaviranje)!

Sila, masa in teža

Ko gurneš težko omaro, občutiš, kaj pomeni sila - vzrok za spremembo gibanja. Sila (F) se meri v newtonih (N), kjer 1 N = 1 $\frac{kg \cdot m}{s^2}$ .

Masa (m) je mera za vztrajnost telesa - koliko se upira spremembam gibanja. Merimo jo v kilogramih in se ne spreminja ne glede na lokacijo. Teža (Fg) pa je sila, s katero Zemlja privlači telo: Fg = m × g.

Pomembno je razumeti razliko med maso in težo. Tvoja masa ostane enaka na Luni, teža pa bo šestkrat manjša zaradi manjše gravitacije.

Ključno razlikovanje: Masa je lastnost snovi, teža je sila!

Vrste gibanja in enačbe

Glede na hitrost in pospešek razdelimo enakomerno gibanje $v = konstanta, a = 0$ in enakomerno pospešeno gibanje $a = konstanta$ .

Za enakomerno gibanje velja preprosta enačba: s = v × t. Za pospešeno gibanje pa potrebuješ tri ključne formule:

Hitrost po času t: $v = v_0 + a × t$ . Pot po času t: $s = v_0 × t + \frac{1}{2} a × t^2$ . Torricellijeva enačba (brez časa): $v^2 = v_0^2 + 2as$ .

Te enačbe so tvoji najboljši prijatelji pri reševanju nalog iz kinematike.

Nasvet: Torricellijevo enačbo uporabi, ko ne poznaš časa!

Newtonovi zakoni - temelj dinamike

Prvi Newtonov zakon (vztrajnost): Telo ohranja stanje mirovanja ali enakomernega gibanja, dokler ga zunanja sila ne prisili k spremembi. Hokejski plošček na ledu je odličen primer.

Drugi Newtonov zakon je najpomembnejši: $F = m × a$ . Večja sila pomeni večji pospešek, večja masa pa pri isti sili manjši pospešek. Smer pospeška je enaka smeri rezultante sil.

Tretji Newtonov zakon $akcija-reakcija$ : Sile vedno nastopajo v parih. Ko brcneš žogo, tvoja noga deluje na žogo, žoga pa z enako silo nazaj na tvojo nogo.

Pomembno: Sili akcije in reakcije delujeta vsaka na svoje telo, zato se ne izničita!

Rešeni primer - pospeševanje avtomobila

Avto spelje iz mirovanja in v 10 sekundah doseže 72 km/h. Izračunajmo pospešek in pot.

Najprej pretvori enote: 72 km/h = $\frac{72}{3.6}$ = 20 m/s. Začetna hitrost v₀ = 0 m/s, končna v = 20 m/s, čas t = 10 s.

Pospešek: Iz v = v₀ + at dobimo: 20 = 0 + a × 10, torej a = 2 m/s². Pot: Iz s = v₀t + $\frac{1}{2}$ at² dobimo: s = 0 + $\frac{1}{2}$ × 2 × 100 = 100 m.

Odgovor: Pospešek je 2 m/s², pot pa 100 m.

Pozor na enote: Vedno pretvori km/h v m/s z deljenjem s 3,6!

Rešeni primer - potiskanje zaboja

Zaboj (50 kg) potiskamo s silo 200 N, trenje pa znaša 50 N. Kolikšen je pospešek?

Analiza sil: Potisna sila 200 N deluje v smeri gibanja, trenje 50 N v nasprotni smeri. Rezultanta sil: Frez = 200 N - 50 N = 150 N.

Uporabimo drugi Newtonov zakon: F = ma, torej 150 = 50 × a. Pospešek a = $\frac{150}{50}$ = 3 m/s².

Pri reševanju tovrstnih nalog je koristno narisati diagram sil, da ne pozabiš nobene.

Diagram prostega telesa: Nariši vse sile, ki delujejo na telo - to ti bo pomagalo pri reševanju!

Hiter povzetek za ponavljanje

Osnovne formule, ki jih moraš obvladati: Enakomerno gibanje s = v × t, pospešeno gibanje v = v₀ + at in s = v₀t + $\frac{1}{2}$ at², dinamika F = ma.

Newtonovi zakoni: Vztrajnost $∑F = 0$ , F = ma (sila povzroči pospešek), akcija-reakcija (sile v parih).

Praktični nasveti: Vedno pretvori v SI enote pred računanjem, razlikuj med maso in težo, pozor na smer sil in rezultanto sil.

Zapomni si pravilo 3,6 za pretvorbo hitrosti: iz km/h v m/s deliš s 3,6, obratno pa množiš.

Za teste: Obvladaj pretvorbo enot, diagram sil in razlikovanje med kinematiko in dinamiko!

Pensamos que nunca lo preguntarías...

¿Qué es Knowunity AI companion?

Nuestro compañero de IA está específicamente adaptado a las necesidades de los estudiantes. Basándonos en los millones de contenidos que tenemos en la plataforma, podemos dar a los estudiantes respuestas realmente significativas y relevantes. Pero no se trata solo de respuestas, el compañero también guía a los estudiantes a través de sus retos de aprendizaje diarios, con planes de aprendizaje personalizados, cuestionarios o contenidos en el chat y una personalización del 100% basada en las habilidades y el desarrollo de los estudiantes.

¿Dónde puedo descargar la app Knowunity?

Puedes descargar la app en Google Play Store y Apple App Store.

¿Knowunity es totalmente gratuito?

¡Sí lo es! Tienes acceso totalmente gratuito a todo el contenido de la app, puedes chatear con otros alumnos y recibir ayuda inmeditamente. Puedes ganar dinero utilizando la aplicación, que te permitirá acceder a determinadas funciones.

Contenidos más populares de Tehnika

Sile, navori in ravnotežje

Razumevanje pojmov sile, navora, težišča in pogojev za ravnotežje teles, kar je osnova za analizo statičnih in dinamičnih sistemov.

Tehnika

2. l.

Računalniška omrežja in internet

Razumevanje delovanja lokalnih omrežij (LAN) in globalnega interneta, vključno z osnovnimi pojmi, kot so strežnik, odjemalec in IP naslov.

Tehnika

9. r.

Contenidos más populares

Kombinatorika

Ponovili in uporabili bodo permutacije, variacije in kombinacije za reševanje problemov štetja v verjetnosti.

Matematika

3. l.

Časi (ponovitev in poglobljeno)

Učenci bodo ponovili in poglobili znanje o vseh ključnih časih (sedanjik, preteklik, prihodnjik), vključno s Perfect tenses (Present Perfect Continuous, Past Perfect, Future Perfect) in njihovo uporabo.

Angleščina

1. l.

Potence in koreni

Obvladali boste pravila za računanje s potencami z različnimi eksponenti in se naučili poenostavljati korene ter racionalizirati imenovalce.

Matematika

1. l.

Potence in koreni

Učenci se bodo naučili računati s potencami z naravnimi in celimi eksponenti ter spoznali pravila za računanje z njimi. Obravnavali bodo kvadratne in kubične korene ter delno korenjenje in racionalizacijo imenovalca.

Matematika

9. r.

Linearna funkcija

Uvod v linearno funkcijo, njen graf (premica), določanje smernega koeficienta in začetne vrednosti. Učenci bodo znali narisati graf linearne funkcije.

Matematika

8. r.

Celično dihanje in fotosinteza

Preučevanje procesov pridobivanja energije v celicah (glikoliza, Krebsov cikel, oksidativna fosforilacija) in pretvorbe svetlobne energije v kemično energijo (fotosinteza).

Naravoslovje

2. l.

Etika in moralna filozofija

Učenci bodo preučevali etične teorije (deontologija, utilitarizem, etika vrlin), vprašanja dobrega in zla, moralne odgovornosti in vrednot.

Filozofija

4. l.

Kemijske reakcije

Učenje o tem, kako se snovi spreminjajo v nove snovi, in prepoznavanje različnih vrst kemijskih reakcij.

Naravoslovje

9. r.

Kotne funkcije v pravokotnem trikotniku in na enotski krožnici

Učenci bodo ponovili kotne funkcije (sinus, kosinus, tangens, kotangens) v pravokotnem trikotniku in jih razširili na poljubne kote z uporabo enotske krožnice.

Matematika

2. l.

¿No encuentras lo que buscas? Explora otros temas.

Opiniones de nuestros usuarios. Ellos obtuvieron cosas geniales — y tú también podrías.

4.6/5

App Store

4.7/5

Google Play

La app es muy fácil de usar y está muy bien diseñada. Hasta ahora he encontrado todo lo que estaba buscando y he podido aprender mucho de las presentaciones. Definitivamente utilizaré la aplicación para un examen de clase. Y, por supuesto, también me sirve mucho de inspiración.

Pablo

usuario de iOS

Esta app es realmente genial. Hay tantos apuntes de clase y ayuda [...]. Tengo problemas con matemáticas, por ejemplo, y la aplicación tiene muchas opciones de ayuda. Gracias a Knowunity, he mejorado en mates. Se la recomiendo a todo el mundo.

Elena

usuaria de Android

Vaya, estoy realmente sorprendida. Acabo de probar la app porque la he visto anunciada muchas veces y me he quedado absolutamente alucinada. Esta app es LA AYUDA que quieres para el insti y, sobre todo, ofrece muchísimas cosas, como ejercicios y hojas informativas, que a mí personalmente me han sido MUY útiles.

Ana

usuaria de iOS

Solía tener problemas para completar mis tareas a tiempo hasta que descubrí Knowunity, que no solo facilita subir mi propio contenido sino que también proporciona excelentes resúmenes que hacen mi trabajo más rápido y eficiente.

Thomas R

usuario de iOS

Siempre era un desafío encontrar toda la información importante para mis tareas – desde que comencé a usar Knowunity, puedo simplemente subir mi contenido y beneficiarme de los resúmenes de otros, lo que me ayuda mucho con la organización.

Lisa M

usuaria de Android

A menudo sentía que no tenía suficiente visión general al estudiar, pero desde que comencé a usar Knowunity, eso ya no es un problema – subo mi contenido y siempre encuentro resúmenes útiles en la plataforma, lo que hace mi aprendizaje mucho más fácil.

David K

usuario de iOS

¡La app es buenísima! Sólo tengo que introducir el tema en la barra de búsqueda y recibo la respuesta muy rápido. No tengo que ver 10 vídeos de YouTube para entender algo, así que me ahorro tiempo. ¡Muy recomendable!

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Solía ser realmente difícil recopilar toda la información para mis presentaciones. Pero desde que comencé a usar Knowunity, solo subo mis apuntes y encuentro increíbles resúmenes de otros – ¡hace mi estudio mucho más eficiente!

Julia S

usuaria de Android

Estaba constantemente estresado con todo el material de estudio, pero desde que comencé a usar Knowunity, subo mis cosas y reviso los geniales resúmenes de otros – realmente me ayuda a gestionar todo mejor y es mucho menos estresante.

Marco B

usuario de iOS

LOS QUIZ Y FLASHCARDS SON SÚPER ÚTILES Y ME ENCANTA Knowunity IA. ADEMÁS ES LITERALMENTE COMO CHATGPT PERO MÁS LISTO!! ME AYUDÓ TAMBIÉN CON MIS PROBLEMAS DE MÁSCARA!! Y CON MIS ASIGNATURAS DE VERDAD! OBVIO 😍😁😲🤑💗✨🎀😮

Sarah L

usuaria de Android

Antes pasaba horas buscando en Google materiales escolares, pero ahora solo subo mis cosas a Knowunity y reviso los útiles resúmenes de otros - me siento mucho más seguro al prepararme para los exámenes.

Paul T

usuario de iOS

Pablo

usuario de iOS

Elena

usuaria de Android

Ana

usuaria de iOS

Thomas R

usuario de iOS

Lisa M

usuaria de Android

David K

usuario de iOS

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Julia S

usuaria de Android

Marco B

usuario de iOS

Sarah L

usuaria de Android

Paul T

usuario de iOS

Tehnika

•

Actualizado May 14, 2026

•

7 páginas

Osnove gibanja in zakonov fizike

Kinematika in dinamika sta osnova za razumevanje gibanja v fiziki. Kinematika opisuje, kako se telesa gibljejo, dinamika pa pojasnjuje, zakaj se gibljejo in kaj povzroča spremembe v gibanju.

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Osnove kinematike in dinamike

Predstavljaj si, da opazuješ dirkalni avtomobil - kinematika te uči, kako izmeriti njegovo hitrost in pot, dinamika pa razloži, zakaj potrebuje tako močan motor za pospeševanje.

Pozor: Pospešek lahko pozitiven (pospeševanje) ali negativen (zaviranje)!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Sila, masa in teža

Ko gurneš težko omaro, občutiš, kaj pomeni sila - vzrok za spremembo gibanja. Sila (F) se meri v newtonih (N), kjer 1 N = 1 $\frac{kg \cdot m}{s^2}$ .

Pomembno je razumeti razliko med maso in težo. Tvoja masa ostane enaka na Luni, teža pa bo šestkrat manjša zaradi manjše gravitacije.

Ključno razlikovanje: Masa je lastnost snovi, teža je sila!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Vrste gibanja in enačbe

Glede na hitrost in pospešek razdelimo enakomerno gibanje $v = konstanta, a = 0$ in enakomerno pospešeno gibanje $a = konstanta$ .

Za enakomerno gibanje velja preprosta enačba: s = v × t. Za pospešeno gibanje pa potrebuješ tri ključne formule:

Hitrost po času t: $v = v_0 + a × t$ . Pot po času t: $s = v_0 × t + \frac{1}{2} a × t^2$ . Torricellijeva enačba (brez časa): $v^2 = v_0^2 + 2as$ .

Te enačbe so tvoji najboljši prijatelji pri reševanju nalog iz kinematike.

Nasvet: Torricellijevo enačbo uporabi, ko ne poznaš časa!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Newtonovi zakoni - temelj dinamike

Prvi Newtonov zakon (vztrajnost): Telo ohranja stanje mirovanja ali enakomernega gibanja, dokler ga zunanja sila ne prisili k spremembi. Hokejski plošček na ledu je odličen primer.

Drugi Newtonov zakon je najpomembnejši: $F = m × a$ . Večja sila pomeni večji pospešek, večja masa pa pri isti sili manjši pospešek. Smer pospeška je enaka smeri rezultante sil.

Tretji Newtonov zakon $akcija-reakcija$ : Sile vedno nastopajo v parih. Ko brcneš žogo, tvoja noga deluje na žogo, žoga pa z enako silo nazaj na tvojo nogo.

Pomembno: Sili akcije in reakcije delujeta vsaka na svoje telo, zato se ne izničita!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Rešeni primer - pospeševanje avtomobila

Avto spelje iz mirovanja in v 10 sekundah doseže 72 km/h. Izračunajmo pospešek in pot.

Najprej pretvori enote: 72 km/h = $\frac{72}{3.6}$ = 20 m/s. Začetna hitrost v₀ = 0 m/s, končna v = 20 m/s, čas t = 10 s.

Pospešek: Iz v = v₀ + at dobimo: 20 = 0 + a × 10, torej a = 2 m/s². Pot: Iz s = v₀t + $\frac{1}{2}$ at² dobimo: s = 0 + $\frac{1}{2}$ × 2 × 100 = 100 m.

Odgovor: Pospešek je 2 m/s², pot pa 100 m.

Pozor na enote: Vedno pretvori km/h v m/s z deljenjem s 3,6!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Rešeni primer - potiskanje zaboja

Zaboj (50 kg) potiskamo s silo 200 N, trenje pa znaša 50 N. Kolikšen je pospešek?

Analiza sil: Potisna sila 200 N deluje v smeri gibanja, trenje 50 N v nasprotni smeri. Rezultanta sil: Frez = 200 N - 50 N = 150 N.

Uporabimo drugi Newtonov zakon: F = ma, torej 150 = 50 × a. Pospešek a = $\frac{150}{50}$ = 3 m/s².

Pri reševanju tovrstnih nalog je koristno narisati diagram sil, da ne pozabiš nobene.

Diagram prostega telesa: Nariši vse sile, ki delujejo na telo - to ti bo pomagalo pri reševanju!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Hiter povzetek za ponavljanje

Osnovne formule, ki jih moraš obvladati: Enakomerno gibanje s = v × t, pospešeno gibanje v = v₀ + at in s = v₀t + $\frac{1}{2}$ at², dinamika F = ma.

Newtonovi zakoni: Vztrajnost $∑F = 0$ , F = ma (sila povzroči pospešek), akcija-reakcija (sile v parih).

Praktični nasveti: Vedno pretvori v SI enote pred računanjem, razlikuj med maso in težo, pozor na smer sil in rezultanto sil.

Zapomni si pravilo 3,6 za pretvorbo hitrosti: iz km/h v m/s deliš s 3,6, obratno pa množiš.

Za teste: Obvladaj pretvorbo enot, diagram sil in razlikovanje med kinematiko in dinamiko!

Pensamos que nunca lo preguntarías...

¿Qué es Knowunity AI companion?

¿Dónde puedo descargar la app Knowunity?

Puedes descargar la app en Google Play Store y Apple App Store.

¿Knowunity es totalmente gratuito?

Herramientas Inteligentes NUEVO

Transforma estos apuntes en: ✓ 50+ Preguntas de Práctica ✓ Fichas Interactivas ✓ Examen Completo de Práctica ✓ Esquemas de Ensayo

Examen de Práctica

Quiz

Fichas

Ensayo

Contenidos más populares de Tehnika

Sile, navori in ravnotežje

Razumevanje pojmov sile, navora, težišča in pogojev za ravnotežje teles, kar je osnova za analizo statičnih in dinamičnih sistemov.

Tehnika

2. l.

Računalniška omrežja in internet

Razumevanje delovanja lokalnih omrežij (LAN) in globalnega interneta, vključno z osnovnimi pojmi, kot so strežnik, odjemalec in IP naslov.

Tehnika

9. r.

Contenidos más populares

Kombinatorika

Ponovili in uporabili bodo permutacije, variacije in kombinacije za reševanje problemov štetja v verjetnosti.

Matematika

3. l.

Časi (ponovitev in poglobljeno)

Angleščina

1. l.

Potence in koreni

Obvladali boste pravila za računanje s potencami z različnimi eksponenti in se naučili poenostavljati korene ter racionalizirati imenovalce.

Matematika

1. l.

Potence in koreni

Matematika

9. r.

Linearna funkcija

Uvod v linearno funkcijo, njen graf (premica), določanje smernega koeficienta in začetne vrednosti. Učenci bodo znali narisati graf linearne funkcije.

Matematika

8. r.

Celično dihanje in fotosinteza

Preučevanje procesov pridobivanja energije v celicah (glikoliza, Krebsov cikel, oksidativna fosforilacija) in pretvorbe svetlobne energije v kemično energijo (fotosinteza).

Naravoslovje

2. l.

Etika in moralna filozofija

Učenci bodo preučevali etične teorije (deontologija, utilitarizem, etika vrlin), vprašanja dobrega in zla, moralne odgovornosti in vrednot.

Filozofija

4. l.

Kemijske reakcije

Učenje o tem, kako se snovi spreminjajo v nove snovi, in prepoznavanje različnih vrst kemijskih reakcij.

Naravoslovje

9. r.

Kotne funkcije v pravokotnem trikotniku in na enotski krožnici

Učenci bodo ponovili kotne funkcije (sinus, kosinus, tangens, kotangens) v pravokotnem trikotniku in jih razširili na poljubne kote z uporabo enotske krožnice.

Matematika

2. l.

¿No encuentras lo que buscas? Explora otros temas.

Opiniones de nuestros usuarios. Ellos obtuvieron cosas geniales — y tú también podrías.

4.6/5

App Store

4.7/5

Google Play

Pablo

usuario de iOS

Elena

usuaria de Android

Ana

usuaria de iOS

Thomas R

usuario de iOS

Lisa M

usuaria de Android

David K

usuario de iOS

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Julia S

usuaria de Android

Marco B

usuario de iOS

Sarah L

usuaria de Android

Paul T

usuario de iOS

Pablo

usuario de iOS

Elena

usuaria de Android

Ana

usuaria de iOS

Thomas R

usuario de iOS

Lisa M

usuaria de Android

David K

usuario de iOS

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Julia S

usuaria de Android

Marco B

usuario de iOS

Sarah L

usuaria de Android

Paul T

usuario de iOS