•

Actualizado Mar 14, 2026

•

7 páginas

Osnove Gibanja in Newtonovih Zakonov

Gibanje je ena najbolj osnovnih stvari v naravi – vse... Mostrar más

1 / 7

# Gibanje

Uvod v gibanje

Gibanje je ena najbolj osnovnih stvari v naravi. Vse okoli nas se giblje, od
planetov v vesolju do avtomobilov na

Osnovni pojmi gibanja

Gibanje pomeni, da telo spreminja svojo lego v prostoru skozi čas. To se sliši preprosto, toda za dobro razumevanje fizike moraš poznati natančne definicije.

Pot (s) je dolžina poti, ki jo telo prepotuje – merimo jo v metrih. Čas (t) je trajanje gibanja v sekundah. Hitrost (v) ti pove, kako hitro telo spreminja lego $v m/s ali km/h$ , pospešek (a) pa, kako hitro se spreminja hitrost $v m/s²$ .

Sila (F) je vzrok za vsako spremembo gibanja – lahko telo pospeši, upočasni ali mu spremeni smer. Masa (m) je lastnost telesa, ki se upira spremembam gibanja. Večja masa pomeni večjo vztrajnost.

💡 Pomembno: Za teste moraš znati vse osnovne enote – meter (m), sekunda (s), kilogram (kg), Newton (N).

Vrste hitrosti in gibanja

Povprečna hitrost je preprosta: celotno pot deliš s časom $v = s/t$ . Trenutna hitrost pa je tisto, kar kaže merilnik hitrosti v avtu – hitrost v točno določenem trenutku.

Pri enakomernem gibanju se telo giblje s konstantno hitrostjo, pospešek je nič. Pri neenakomernem gibanju se hitrost spreminja – to je večina gibanj v naravi.

Pospešek izračunaš tako: a = $končna hitrost - začetna hitrost$ / čas. Če je pozitiven, telo pospešuje. Če je negativen, zavira (pojemek). Če je nič, gibanje je enakomerno.

💡 Nasvет za teste: Pri pretvarjanju enot si zapomni: 1 m/s = 3,6 km/h. Za pretvorbo iz km/h v m/s deliš z 3,6.

Prvi in drugi Newtonov zakon

Prvi Newtonov zakon (vztrajnost) pravi: telo vztraja v mirovanju ali enakomernem gibanju, dokler ga zunanja sila ne prisili k spremembi. Telesa so "lena" – ne želijo spreminjati stanja gibanja.

Masa je mera za vztrajnost. Večja masa = težje je spremeniti gibanje. Primer: ko avtobus zavira, te vrže naprej, ker tvoje telo želi nadaljevati z gibanjem.

Drugi Newtonov zakon je ključen: F = m × a. Pospešek je premo sorazmeren s silo in obratno sorazmeren z maso. Z isto silo lažje potisneš prazen voziček kot polnega.

💡 Za teste: Ta formula je osnova večine nalog! Vedno preveri, da imaš podatke v osnovnih enotah.

Tretji Newtonov zakon in primeri

Tretji Newtonov zakon $akcija-reakcija$ : če prvo telo deluje na drugo z neko silo, deluje tudi drugo na prvo z enako veliko, a nasprotno usmerjeno silo. Formula: F₁→₂ = -F₂→₁.

Sile vedno nastopajo v parih! Ko hodiš, potisneš tla nazaj, tla pa potisnejo tebe naprej. Ko raketa izvrže pline navzdol, jo plini potisnejo navzgor.

Ključno: sili akcije in reakcije delujeta na različni telesi, zato se ne izničita. Zemlja privlači Luno z enako silo, kot Luna privlači Zemljo.

💡 Pogosta napaka: Ne pozabi, da sili delujeta na različni telesi! To je najpogostejše vprašanje na testih.

Praktični primeri računanja

Primer hitrosti: Avto prevozi 180 km v 2,5 ure. Povprečna hitrost = 180 km ÷ 2,5 h = 72 km/h. V m/s: 72 ÷ 3,6 = 20 m/s.

Primer pospeška: Kolesar pospešuje od 5 m/s do 9 m/s v 4 sekundah. Pospešek = (9 - 5) m/s ÷ 4 s = 1 m/s².

Primer sile: Zaboj z maso 40 kg mora pospeševal z 0,5 m/s². Potrebna sila = 40 kg × 0,5 m/s² = 20 N.

💡 Nasvет: Pri nalogah s silami si vedno nariši skico z vsemi silami. To zelo pomaga pri razumevanju!

Ključni nasveti za teste

Enote so ključne! Vedno pretvori v osnovne SI enote pred računanjem. Najpogostejša napaka je mešanje km/h z sekundami.

Razlika med maso in težo: masa je količina snovi (kg), teža pa sila, s katero Zemlja privlači telo (N). To ni isto!

Rezultanta sil: drugi Newtonov zakon velja za vsoto vseh sil na telo. Če deluje več sil, jih moraš sešteti vektorsko.

Hitra tabela za ponavljanje:

Hitrost: v = s/t (kako hitro se premika)
Pospešek: a = Δv/t (kako hitro spreminja hitrost)
Sila: F = m × a (povzroči pospešek)

💡 Za odličen uspeh: Vedno si nariši skico problema in preveri enote v rezultatu!

Pensamos que nunca lo preguntarías...

¿Qué es Knowunity AI companion?

Nuestro compañero de IA está específicamente adaptado a las necesidades de los estudiantes. Basándonos en los millones de contenidos que tenemos en la plataforma, podemos dar a los estudiantes respuestas realmente significativas y relevantes. Pero no se trata solo de respuestas, el compañero también guía a los estudiantes a través de sus retos de aprendizaje diarios, con planes de aprendizaje personalizados, cuestionarios o contenidos en el chat y una personalización del 100% basada en las habilidades y el desarrollo de los estudiantes.

¿Dónde puedo descargar la app Knowunity?

Puedes descargar la app en Google Play Store y Apple App Store.

¿Knowunity es totalmente gratuito?

¡Sí lo es! Tienes acceso totalmente gratuito a todo el contenido de la app, puedes chatear con otros alumnos y recibir ayuda inmeditamente. Puedes ganar dinero utilizando la aplicación, que te permitirá acceder a determinadas funciones.

Contenidos más populares de Naravoslovje

Kemijske reakcije

Učenje o tem, kako se snovi spreminjajo v nove snovi, in prepoznavanje različnih vrst kemijskih reakcij.

Naravoslovje

9. r.

Genetika in dedovanje

Mehanizmi dedovanja lastnosti, genska ekspresija, mutacije in osnove genetskega inženiringa ter njegove etične implikacije.

Naravoslovje

3. l.

Celično dihanje in fotosinteza

Preučevanje procesov pridobivanja energije v celicah (glikoliza, Krebsov cikel, oksidativna fosforilacija) in pretvorbe svetlobne energije v kemično energijo (fotosinteza).

Naravoslovje

2. l.

Zgradba in funkcija celice

Podrobnejši pregled prokariontskih in evkariontskih celic, organelov (npr. mitohondriji, kloroplasti, jedro) in njihovih vlog v celičnem delovanju.

Naravoslovje

2. l.

Prebavila

Razumeli bomo pot hrane skozi telo in kako se prebavlja, da dobimo energijo in hranilne snovi.

Naravoslovje

7. r.

Gibanje

Opisovanje gibanja teles, hitrosti, pospeška in osnovnih zakonov gibanja.

Naravoslovje

9. r.

Dihala

Preučili bomo, kako dihamo, kako kisik pride v kri in kako se znebimo ogljikovega dioksida.

Naravoslovje

7. r.

Zgradba prokariontske in evkariontske celice

Primerjava in spoznavanje glavnih delov celic (celična stena, membrana, citoplazma, jedro, organeli) in njihove organizacije.

Naravoslovje

1. l.

Delo, energija in moč

Definicije in medsebojne povezave med temi fizikalnimi količinami ter njihove enote.

Naravoslovje

1. l.

Contenidos más populares

Potence in koreni

Učenci se bodo naučili računati s potencami z naravnimi in celimi eksponenti ter spoznali pravila za računanje z njimi. Obravnavali bodo kvadratne in kubične korene ter delno korenjenje in racionalizacijo imenovalca.

Matematika

9. r.

Časi (ponovitev in poglobljeno)

Učenci bodo ponovili in poglobili znanje o vseh ključnih časih (sedanjik, preteklik, prihodnjik), vključno s Perfect tenses (Present Perfect Continuous, Past Perfect, Future Perfect) in njihovo uporabo.

Angleščina

1. l.

Potence in koreni

Obvladali boste pravila za računanje s potencami z različnimi eksponenti in se naučili poenostavljati korene ter racionalizirati imenovalce.

Matematika

1. l.

Algebrski ulomki

Naučili se boste osnovnih operacij z algebrskimi ulomki, kot so seštevanje, odštevanje, množenje in deljenje.

Matematika

1. l.

Biologija; uvod v biologijo in genetika

Zapiski za biologijo v 9. razredu osnovne šole

Biologija

9. r.

Kotne funkcije v pravokotnem trikotniku in na enotski krožnici

Učenci bodo ponovili kotne funkcije (sinus, kosinus, tangens, kotangens) v pravokotnem trikotniku in jih razširili na poljubne kote z uporabo enotske krožnice.

Matematika

2. l.

Kombinatorika

Ponovili in uporabili bodo permutacije, variacije in kombinacije za reševanje problemov štetja v verjetnosti.

Matematika

3. l.

Geografija; Slovenija

Zapiski za geografijo v 9. razredu

Geografija

9. r.

Zgodovina; 1. svetovna vojna, Oktobrska revolucija

Zapiski za zgodovino v 9. razredu

Zgodovina

9. r.

¿No encuentras lo que buscas? Explora otros temas.

Opiniones de nuestros usuarios. Ellos obtuvieron cosas geniales — y tú también podrías.

4.6/5

App Store

4.7/5

Google Play

La app es muy fácil de usar y está muy bien diseñada. Hasta ahora he encontrado todo lo que estaba buscando y he podido aprender mucho de las presentaciones. Definitivamente utilizaré la aplicación para un examen de clase. Y, por supuesto, también me sirve mucho de inspiración.

Pablo

usuario de iOS

Esta app es realmente genial. Hay tantos apuntes de clase y ayuda [...]. Tengo problemas con matemáticas, por ejemplo, y la aplicación tiene muchas opciones de ayuda. Gracias a Knowunity, he mejorado en mates. Se la recomiendo a todo el mundo.

Elena

usuaria de Android

Vaya, estoy realmente sorprendida. Acabo de probar la app porque la he visto anunciada muchas veces y me he quedado absolutamente alucinada. Esta app es LA AYUDA que quieres para el insti y, sobre todo, ofrece muchísimas cosas, como ejercicios y hojas informativas, que a mí personalmente me han sido MUY útiles.

Ana

usuaria de iOS

Solía tener problemas para completar mis tareas a tiempo hasta que descubrí Knowunity, que no solo facilita subir mi propio contenido sino que también proporciona excelentes resúmenes que hacen mi trabajo más rápido y eficiente.

Thomas R

usuario de iOS

Siempre era un desafío encontrar toda la información importante para mis tareas – desde que comencé a usar Knowunity, puedo simplemente subir mi contenido y beneficiarme de los resúmenes de otros, lo que me ayuda mucho con la organización.

Lisa M

usuaria de Android

A menudo sentía que no tenía suficiente visión general al estudiar, pero desde que comencé a usar Knowunity, eso ya no es un problema – subo mi contenido y siempre encuentro resúmenes útiles en la plataforma, lo que hace mi aprendizaje mucho más fácil.

David K

usuario de iOS

¡La app es buenísima! Sólo tengo que introducir el tema en la barra de búsqueda y recibo la respuesta muy rápido. No tengo que ver 10 vídeos de YouTube para entender algo, así que me ahorro tiempo. ¡Muy recomendable!

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Solía ser realmente difícil recopilar toda la información para mis presentaciones. Pero desde que comencé a usar Knowunity, solo subo mis apuntes y encuentro increíbles resúmenes de otros – ¡hace mi estudio mucho más eficiente!

Julia S

usuaria de Android

Estaba constantemente estresado con todo el material de estudio, pero desde que comencé a usar Knowunity, subo mis cosas y reviso los geniales resúmenes de otros – realmente me ayuda a gestionar todo mejor y es mucho menos estresante.

Marco B

usuario de iOS

LOS QUIZ Y FLASHCARDS SON SÚPER ÚTILES Y ME ENCANTA Knowunity IA. ADEMÁS ES LITERALMENTE COMO CHATGPT PERO MÁS LISTO!! ME AYUDÓ TAMBIÉN CON MIS PROBLEMAS DE MÁSCARA!! Y CON MIS ASIGNATURAS DE VERDAD! OBVIO 😍😁😲🤑💗✨🎀😮

Sarah L

usuaria de Android

Antes pasaba horas buscando en Google materiales escolares, pero ahora solo subo mis cosas a Knowunity y reviso los útiles resúmenes de otros - me siento mucho más seguro al prepararme para los exámenes.

Paul T

usuario de iOS

Pablo

usuario de iOS

Elena

usuaria de Android

Ana

usuaria de iOS

Thomas R

usuario de iOS

Lisa M

usuaria de Android

David K

usuario de iOS

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Julia S

usuaria de Android

Marco B

usuario de iOS

Sarah L

usuaria de Android

Paul T

usuario de iOS

Naravoslovje

•

Actualizado Mar 14, 2026

•

7 páginas

Osnove Gibanja in Newtonovih Zakonov

Gibanje je ena najbolj osnovnih stvari v naravi – vse okoli nas se giblje, od avtov na cesti do atomov v telesu. Da bi razumel, zakaj se stvari gibljejo tako, kot se, moraš poznati ključne pojme kot so hitrost, pospešek... Mostrar más

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Osnovni pojmi gibanja

Gibanje pomeni, da telo spreminja svojo lego v prostoru skozi čas. To se sliši preprosto, toda za dobro razumevanje fizike moraš poznati natančne definicije.

💡 Pomembno: Za teste moraš znati vse osnovne enote – meter (m), sekunda (s), kilogram (kg), Newton (N).

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Vrste hitrosti in gibanja

Povprečna hitrost je preprosta: celotno pot deliš s časom $v = s/t$ . Trenutna hitrost pa je tisto, kar kaže merilnik hitrosti v avtu – hitrost v točno določenem trenutku.

Pri enakomernem gibanju se telo giblje s konstantno hitrostjo, pospešek je nič. Pri neenakomernem gibanju se hitrost spreminja – to je večina gibanj v naravi.

Pospešek izračunaš tako: a = $končna hitrost - začetna hitrost$ / čas. Če je pozitiven, telo pospešuje. Če je negativen, zavira (pojemek). Če je nič, gibanje je enakomerno.

💡 Nasvет za teste: Pri pretvarjanju enot si zapomni: 1 m/s = 3,6 km/h. Za pretvorbo iz km/h v m/s deliš z 3,6.

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Prvi in drugi Newtonov zakon

Masa je mera za vztrajnost. Večja masa = težje je spremeniti gibanje. Primer: ko avtobus zavira, te vrže naprej, ker tvoje telo želi nadaljevati z gibanjem.

Drugi Newtonov zakon je ključen: F = m × a. Pospešek je premo sorazmeren s silo in obratno sorazmeren z maso. Z isto silo lažje potisneš prazen voziček kot polnega.

💡 Za teste: Ta formula je osnova večine nalog! Vedno preveri, da imaš podatke v osnovnih enotah.

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Tretji Newtonov zakon in primeri

Tretji Newtonov zakon $akcija-reakcija$ : če prvo telo deluje na drugo z neko silo, deluje tudi drugo na prvo z enako veliko, a nasprotno usmerjeno silo. Formula: F₁→₂ = -F₂→₁.

Sile vedno nastopajo v parih! Ko hodiš, potisneš tla nazaj, tla pa potisnejo tebe naprej. Ko raketa izvrže pline navzdol, jo plini potisnejo navzgor.

Ključno: sili akcije in reakcije delujeta na različni telesi, zato se ne izničita. Zemlja privlači Luno z enako silo, kot Luna privlači Zemljo.

💡 Pogosta napaka: Ne pozabi, da sili delujeta na različni telesi! To je najpogostejše vprašanje na testih.

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Praktični primeri računanja

Primer hitrosti: Avto prevozi 180 km v 2,5 ure. Povprečna hitrost = 180 km ÷ 2,5 h = 72 km/h. V m/s: 72 ÷ 3,6 = 20 m/s.

Primer pospeška: Kolesar pospešuje od 5 m/s do 9 m/s v 4 sekundah. Pospešek = (9 - 5) m/s ÷ 4 s = 1 m/s².

Primer sile: Zaboj z maso 40 kg mora pospeševal z 0,5 m/s². Potrebna sila = 40 kg × 0,5 m/s² = 20 N.

💡 Nasvет: Pri nalogah s silami si vedno nariši skico z vsemi silami. To zelo pomaga pri razumevanju!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Ključni nasveti za teste

Enote so ključne! Vedno pretvori v osnovne SI enote pred računanjem. Najpogostejša napaka je mešanje km/h z sekundami.

Razlika med maso in težo: masa je količina snovi (kg), teža pa sila, s katero Zemlja privlači telo (N). To ni isto!

Rezultanta sil: drugi Newtonov zakon velja za vsoto vseh sil na telo. Če deluje več sil, jih moraš sešteti vektorsko.

Hitra tabela za ponavljanje:

Hitrost: v = s/t (kako hitro se premika)
Pospešek: a = Δv/t (kako hitro spreminja hitrost)
Sila: F = m × a (povzroči pospešek)

💡 Za odličen uspeh: Vedno si nariši skico problema in preveri enote v rezultatu!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Pensamos que nunca lo preguntarías...

¿Qué es Knowunity AI companion?

¿Dónde puedo descargar la app Knowunity?

Puedes descargar la app en Google Play Store y Apple App Store.

¿Knowunity es totalmente gratuito?

Herramientas Inteligentes NUEVO

Transforma estos apuntes en: ✓ 50+ Preguntas de Práctica ✓ Fichas Interactivas ✓ Examen Completo de Práctica ✓ Esquemas de Ensayo

Examen de Práctica

Quiz

Fichas

Ensayo

Contenidos más populares de Naravoslovje

Kemijske reakcije

Učenje o tem, kako se snovi spreminjajo v nove snovi, in prepoznavanje različnih vrst kemijskih reakcij.

Naravoslovje

9. r.

Genetika in dedovanje

Mehanizmi dedovanja lastnosti, genska ekspresija, mutacije in osnove genetskega inženiringa ter njegove etične implikacije.

Naravoslovje

3. l.

Celično dihanje in fotosinteza

Preučevanje procesov pridobivanja energije v celicah (glikoliza, Krebsov cikel, oksidativna fosforilacija) in pretvorbe svetlobne energije v kemično energijo (fotosinteza).

Naravoslovje

2. l.

Zgradba in funkcija celice

Podrobnejši pregled prokariontskih in evkariontskih celic, organelov (npr. mitohondriji, kloroplasti, jedro) in njihovih vlog v celičnem delovanju.

Naravoslovje

2. l.

Prebavila

Razumeli bomo pot hrane skozi telo in kako se prebavlja, da dobimo energijo in hranilne snovi.

Naravoslovje

7. r.

Gibanje

Opisovanje gibanja teles, hitrosti, pospeška in osnovnih zakonov gibanja.

Naravoslovje

9. r.

Dihala

Preučili bomo, kako dihamo, kako kisik pride v kri in kako se znebimo ogljikovega dioksida.

Naravoslovje

7. r.

Zgradba prokariontske in evkariontske celice

Primerjava in spoznavanje glavnih delov celic (celična stena, membrana, citoplazma, jedro, organeli) in njihove organizacije.

Naravoslovje

1. l.

Delo, energija in moč

Definicije in medsebojne povezave med temi fizikalnimi količinami ter njihove enote.

Naravoslovje

1. l.

Contenidos más populares

Potence in koreni

Matematika

9. r.

Časi (ponovitev in poglobljeno)

Angleščina

1. l.

Potence in koreni

Obvladali boste pravila za računanje s potencami z različnimi eksponenti in se naučili poenostavljati korene ter racionalizirati imenovalce.

Matematika

1. l.

Algebrski ulomki

Naučili se boste osnovnih operacij z algebrskimi ulomki, kot so seštevanje, odštevanje, množenje in deljenje.

Matematika

1. l.

Biologija; uvod v biologijo in genetika

Zapiski za biologijo v 9. razredu osnovne šole

Biologija

9. r.

Kotne funkcije v pravokotnem trikotniku in na enotski krožnici

Učenci bodo ponovili kotne funkcije (sinus, kosinus, tangens, kotangens) v pravokotnem trikotniku in jih razširili na poljubne kote z uporabo enotske krožnice.

Matematika

2. l.

Kombinatorika

Ponovili in uporabili bodo permutacije, variacije in kombinacije za reševanje problemov štetja v verjetnosti.

Matematika

3. l.

Geografija; Slovenija

Zapiski za geografijo v 9. razredu

Geografija

9. r.

Zgodovina; 1. svetovna vojna, Oktobrska revolucija

Zapiski za zgodovino v 9. razredu

Zgodovina

9. r.

¿No encuentras lo que buscas? Explora otros temas.

Opiniones de nuestros usuarios. Ellos obtuvieron cosas geniales — y tú también podrías.

4.6/5

App Store

4.7/5

Google Play

Pablo

usuario de iOS

Elena

usuaria de Android

Ana

usuaria de iOS

Thomas R

usuario de iOS

Lisa M

usuaria de Android

David K

usuario de iOS

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Julia S

usuaria de Android

Marco B

usuario de iOS

Sarah L

usuaria de Android

Paul T

usuario de iOS

Pablo

usuario de iOS

Elena

usuaria de Android

Ana

usuaria de iOS

Thomas R

usuario de iOS

Lisa M

usuaria de Android

David K

usuario de iOS

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Julia S

usuaria de Android

Marco B

usuario de iOS

Sarah L

usuaria de Android

Paul T

usuario de iOS