Celični cikel in mitoza sta temeljna procesa, ki omogočata rast,... Mostrar más
Biologija65 visualizaciones·Actualizado Jun 2, 2026·7 páginasFaze celičnega cikla in pomen mitoze
1 / 7
1
of 7
Celični cikel in mitoza - uvod
Predstavljaj si, da je vsaka celica v tvojem telesu kot mini tovarna, ki ima svoj življenjski krog. Celični cikel je natanko to - zaporedje dogodkov od nastanka celice do njene delitve v dve novi celici.
Ta proces ni samo teoretična zadeva iz učbenikov. Ko se ti celi rana na koži, ko rasteš ali ko se ti lasi podaljšajo - vse to se dogaja zaradi celičnih delitev. Vsak dan se v tvojem telesu izvede milijarde takšnih delitev!
Mitoza je posebej pomemben del tega procesa, kjer se celično jedro razdeli tako, da nastaneta dve popolnoma enaki celici. Skupaj s citokinezo (delitvijo citoplazme) poskrbi, da ima vsaka nova celica vse, kar potrebuje za življenje.
💡 Zanimivost: Vse celice v tvojem telesu (razen spolnih celic) so nastale z mitozo iz ene same celice - zigote!
2
of 7
Interfaza - priprave na delitev
Interfaza je najdaljši del celičnega cikla - traja kar 90% celotnega časa! V tem času celica ni lena, ampak se intenzivno pripravlja na delitev.
Interfaza se deli na tri faze. V fazi G1 celica raste kot nor in izdeluje proteine ter organele. To je kot da gradimo novo hišo in kupujemo vso opremo. V fazi S se zgodi najważniejszy dogodek - podvojitev DNK! Vsak kromosom dobi svojo kopijo in postane sestavljen iz dveh sestrskih kromatid.
Faza G2 je zadnja priprava pred veliko delitvijo. Celica še malo zraste in pripravi vse proteine, ki jih bo potrebovala za mitozo. To je kot zadnji pregled pred izpitom - preveri se, ali je vse pripravljeno.
💡 Pomni: Po fazi S ima celica podvojeno količino DNK, vendar še vedno isto število kromosomov (le da ima vsak dve kromatidi)!
3
of 7
M-faza - prava akcija se začne
M-faza je najkrajši, a najbolj spektakularen del celičnega cikla. Tu se celica dejansko razdeli na dve novi celici. Vsebuje mitozo (delitev jedra) in citokinezo (delitev citoplazme).
Mitoza ima štiri jasno ločene faze, ki si jih lahko zapomniš z akronimom PMAT. V profazi se kromatin začne zvijati v vidne kromosome, jedrni ovoj izgine in začne se oblikovati delitveno vreteno. To je začetek velikega preoblikovanja celice.
V metafazi se vsi kromosomi lepo postavijo v sredino celice na metafazno ploščo. Spominja na vojake, ki se postavijo v vrsto pred marširanjem. Niti delitvenega vretena se pripnejo na centromere kromosomov.
💡 Trik za pomnjenje: Metafaza = na mEzi (sredini), Anafaza = Adijo (narazen)!
4
of 7
Anafaza in telofaza - veliki finale
V anafazi se zgodi najbolj dramatičen trenutek mitoze. Centromere se razdelijo in sestrski kromatidi se ločijo. Niti delitvenega vretena jih potegnejo na nasprotna pola celice kot vlak, ki vleče vagone.
Telofaza je kot profaza v obratni smeri. Kromosomi se sprostijo nazaj v kromatin, okoli vsake skupine se oblikuje nov jedrni ovoj in delitveno vreteno izgine. Sedaj imamo v eni celici dve jedri!
Citokineza je končni korak, kjer se citoplazma fizično razdeli. Pri živalskih celicah se membrana ušči in tvori delitveno brazdo, ki celico preščipne na pol. Pri rastlinskih celicah pa se oblikuje celična plošča, ker imajo trdo celično steno.
💡 Rezultat mitoze: Iz ene materinske celice nastaneta dve genetsko popolnoma enaki hčerinski celici z enakim številom kromosomov!
5
of 7
Pomen mitoze v vsakdanjem življenju
Mitoza ni samo abstrakten proces - je ključna za tvoje vsakdanje življenje! Ko se prereže v prst, se poškodovane kožne celice nadomestijo z novimi preko mitoze. Tvoje rdeče krvničke živijo le 120 dni, nato jih kostni mozeg nadomesti z novimi.
Vsa tvoja rast od dojenčka do sedaj je rezultat milijonov mitotskih delitev. Vse telesne celice (kožne, jetrne, mišične) so nastale z mitozo in so zato genetsko enake. Pri rastlinah mitoza omogoča tudi nespolno razmnoževanje - iz enega potaknjenca zraste nova rastlina.
Nadzor celičnega cikla je izredno pomemben. Celica ima kontrolne točke, kjer preveri, ali je vse v redu, preden nadaljuje. Če ta nadzor odpove in se celice začnejo deliti nenadzorovano, lahko nastane tumor ali rak.
💡 Pogosta napaka: Ne zamenjuj mitoze z mejozo! Mitoza = 2 enaki diploidni celici, mejoza = 4 različne haploidne celice (spolne celice).
6
of 7
7
of 7
Pensamos que nunca lo preguntarías...
¿Qué es Knowunity AI companion?
Nuestro compañero de IA está específicamente adaptado a las necesidades de los estudiantes. Basándonos en los millones de contenidos que tenemos en la plataforma, podemos dar a los estudiantes respuestas realmente significativas y relevantes. Pero no se trata solo de respuestas, el compañero también guía a los estudiantes a través de sus retos de aprendizaje diarios, con planes de aprendizaje personalizados, cuestionarios o contenidos en el chat y una personalización del 100% basada en las habilidades y el desarrollo de los estudiantes.
¿Dónde puedo descargar la app Knowunity?
Puedes descargar la app en Google Play Store y Apple App Store.
¿Knowunity es totalmente gratuito?
¡Sí lo es! Tienes acceso totalmente gratuito a todo el contenido de la app, puedes chatear con otros alumnos y recibir ayuda inmeditamente. Puedes ganar dinero utilizando la aplicación, que te permitirá acceder a determinadas funciones.
Contenidos más populares de Biologija
9Contenidos más populares
9¿No encuentras lo que buscas? Explora otros temas.
Mira lo que dicen nuestros usuarios. Les encantó — y a ti también te encantará.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
La app es muy fácil de usar y está muy bien diseñada. Hasta ahora he encontrado todo lo que estaba buscando y he podido aprender mucho de las presentaciones. Definitivamente utilizaré la aplicación para un examen de clase. Y, por supuesto, también me sirve mucho de inspiración.
Pablousuario de iOS
Esta app es realmente genial. Hay tantos apuntes de clase y ayuda [...]. Tengo problemas con matemáticas, por ejemplo, y la aplicación tiene muchas opciones de ayuda. Gracias a Knowunity, he mejorado en mates. Se la recomiendo a todo el mundo.
Elenausuaria de Android
Vaya, estoy realmente sorprendida. Acabo de probar la app porque la he visto anunciada muchas veces y me he quedado absolutamente alucinada. Esta app es LA AYUDA que quieres para el insti y, sobre todo, ofrece muchísimas cosas, como ejercicios y hojas informativas, que a mí personalmente me han sido MUY útiles.
Anausuaria de iOS
Biologija65 visualizaciones·Actualizado Jun 2, 2026·7 páginasFaze celičnega cikla in pomen mitoze
Celični cikel in mitoza sta temeljna procesa, ki omogočata rast, obnavljanje in celo življenje vseh živih bitij. To je zgodba o tem, kako se celice delijo in ustvarjajo nove kopije sebe.
1
of 7Inscríbete para ver los apuntes. ¡Es gratis!
- Acceso a todos los documentos
- Mejora tus notas
- Únete a millones de estudiantes
Celični cikel in mitoza - uvod
Predstavljaj si, da je vsaka celica v tvojem telesu kot mini tovarna, ki ima svoj življenjski krog. Celični cikel je natanko to - zaporedje dogodkov od nastanka celice do njene delitve v dve novi celici.
Ta proces ni samo teoretična zadeva iz učbenikov. Ko se ti celi rana na koži, ko rasteš ali ko se ti lasi podaljšajo - vse to se dogaja zaradi celičnih delitev. Vsak dan se v tvojem telesu izvede milijarde takšnih delitev!
Mitoza je posebej pomemben del tega procesa, kjer se celično jedro razdeli tako, da nastaneta dve popolnoma enaki celici. Skupaj s citokinezo (delitvijo citoplazme) poskrbi, da ima vsaka nova celica vse, kar potrebuje za življenje.
💡 Zanimivost: Vse celice v tvojem telesu (razen spolnih celic) so nastale z mitozo iz ene same celice - zigote!
2
of 7Inscríbete para ver los apuntes. ¡Es gratis!
- Acceso a todos los documentos
- Mejora tus notas
- Únete a millones de estudiantes
Interfaza - priprave na delitev
Interfaza je najdaljši del celičnega cikla - traja kar 90% celotnega časa! V tem času celica ni lena, ampak se intenzivno pripravlja na delitev.
Interfaza se deli na tri faze. V fazi G1 celica raste kot nor in izdeluje proteine ter organele. To je kot da gradimo novo hišo in kupujemo vso opremo. V fazi S se zgodi najważniejszy dogodek - podvojitev DNK! Vsak kromosom dobi svojo kopijo in postane sestavljen iz dveh sestrskih kromatid.
Faza G2 je zadnja priprava pred veliko delitvijo. Celica še malo zraste in pripravi vse proteine, ki jih bo potrebovala za mitozo. To je kot zadnji pregled pred izpitom - preveri se, ali je vse pripravljeno.
💡 Pomni: Po fazi S ima celica podvojeno količino DNK, vendar še vedno isto število kromosomov (le da ima vsak dve kromatidi)!
3
of 7Inscríbete para ver los apuntes. ¡Es gratis!
- Acceso a todos los documentos
- Mejora tus notas
- Únete a millones de estudiantes
M-faza - prava akcija se začne
M-faza je najkrajši, a najbolj spektakularen del celičnega cikla. Tu se celica dejansko razdeli na dve novi celici. Vsebuje mitozo (delitev jedra) in citokinezo (delitev citoplazme).
Mitoza ima štiri jasno ločene faze, ki si jih lahko zapomniš z akronimom PMAT. V profazi se kromatin začne zvijati v vidne kromosome, jedrni ovoj izgine in začne se oblikovati delitveno vreteno. To je začetek velikega preoblikovanja celice.
V metafazi se vsi kromosomi lepo postavijo v sredino celice na metafazno ploščo. Spominja na vojake, ki se postavijo v vrsto pred marširanjem. Niti delitvenega vretena se pripnejo na centromere kromosomov.
💡 Trik za pomnjenje: Metafaza = na mEzi (sredini), Anafaza = Adijo (narazen)!
4
of 7Inscríbete para ver los apuntes. ¡Es gratis!
- Acceso a todos los documentos
- Mejora tus notas
- Únete a millones de estudiantes
Anafaza in telofaza - veliki finale
V anafazi se zgodi najbolj dramatičen trenutek mitoze. Centromere se razdelijo in sestrski kromatidi se ločijo. Niti delitvenega vretena jih potegnejo na nasprotna pola celice kot vlak, ki vleče vagone.
Telofaza je kot profaza v obratni smeri. Kromosomi se sprostijo nazaj v kromatin, okoli vsake skupine se oblikuje nov jedrni ovoj in delitveno vreteno izgine. Sedaj imamo v eni celici dve jedri!
Citokineza je končni korak, kjer se citoplazma fizično razdeli. Pri živalskih celicah se membrana ušči in tvori delitveno brazdo, ki celico preščipne na pol. Pri rastlinskih celicah pa se oblikuje celična plošča, ker imajo trdo celično steno.
💡 Rezultat mitoze: Iz ene materinske celice nastaneta dve genetsko popolnoma enaki hčerinski celici z enakim številom kromosomov!
5
of 7Inscríbete para ver los apuntes. ¡Es gratis!
- Acceso a todos los documentos
- Mejora tus notas
- Únete a millones de estudiantes
Pomen mitoze v vsakdanjem življenju
Mitoza ni samo abstrakten proces - je ključna za tvoje vsakdanje življenje! Ko se prereže v prst, se poškodovane kožne celice nadomestijo z novimi preko mitoze. Tvoje rdeče krvničke živijo le 120 dni, nato jih kostni mozeg nadomesti z novimi.
Vsa tvoja rast od dojenčka do sedaj je rezultat milijonov mitotskih delitev. Vse telesne celice (kožne, jetrne, mišične) so nastale z mitozo in so zato genetsko enake. Pri rastlinah mitoza omogoča tudi nespolno razmnoževanje - iz enega potaknjenca zraste nova rastlina.
Nadzor celičnega cikla je izredno pomemben. Celica ima kontrolne točke, kjer preveri, ali je vse v redu, preden nadaljuje. Če ta nadzor odpove in se celice začnejo deliti nenadzorovano, lahko nastane tumor ali rak.
💡 Pogosta napaka: Ne zamenjuj mitoze z mejozo! Mitoza = 2 enaki diploidni celici, mejoza = 4 različne haploidne celice (spolne celice).
6
of 7Inscríbete para ver los apuntes. ¡Es gratis!
- Acceso a todos los documentos
- Mejora tus notas
- Únete a millones de estudiantes
7
of 7Inscríbete para ver los apuntes. ¡Es gratis!
- Acceso a todos los documentos
- Mejora tus notas
- Únete a millones de estudiantes
Pensamos que nunca lo preguntarías...
¿Qué es Knowunity AI companion?
Nuestro compañero de IA está específicamente adaptado a las necesidades de los estudiantes. Basándonos en los millones de contenidos que tenemos en la plataforma, podemos dar a los estudiantes respuestas realmente significativas y relevantes. Pero no se trata solo de respuestas, el compañero también guía a los estudiantes a través de sus retos de aprendizaje diarios, con planes de aprendizaje personalizados, cuestionarios o contenidos en el chat y una personalización del 100% basada en las habilidades y el desarrollo de los estudiantes.
¿Dónde puedo descargar la app Knowunity?
Puedes descargar la app en Google Play Store y Apple App Store.
¿Knowunity es totalmente gratuito?
¡Sí lo es! Tienes acceso totalmente gratuito a todo el contenido de la app, puedes chatear con otros alumnos y recibir ayuda inmeditamente. Puedes ganar dinero utilizando la aplicación, que te permitirá acceder a determinadas funciones.
Contenidos más populares de Biologija
9Contenidos más populares
9¿No encuentras lo que buscas? Explora otros temas.
Mira lo que dicen nuestros usuarios. Les encantó — y a ti también te encantará.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
La app es muy fácil de usar y está muy bien diseñada. Hasta ahora he encontrado todo lo que estaba buscando y he podido aprender mucho de las presentaciones. Definitivamente utilizaré la aplicación para un examen de clase. Y, por supuesto, también me sirve mucho de inspiración.
Pablousuario de iOS
Esta app es realmente genial. Hay tantos apuntes de clase y ayuda [...]. Tengo problemas con matemáticas, por ejemplo, y la aplicación tiene muchas opciones de ayuda. Gracias a Knowunity, he mejorado en mates. Se la recomiendo a todo el mundo.
Elenausuaria de Android
Vaya, estoy realmente sorprendida. Acabo de probar la app porque la he visto anunciada muchas veces y me he quedado absolutamente alucinada. Esta app es LA AYUDA que quieres para el insti y, sobre todo, ofrece muchísimas cosas, como ejercicios y hojas informativas, que a mí personalmente me han sido MUY útiles.
Anausuaria de iOS